Milletnin Ğururı: Noman Çelebicihan (1885-1918)

Qırımtatar milleti her her bir milletin huququnu tanığan, tanıy ve tanıyacaqtır.

Milletnin Ğururı: Cafer Seydahmet (1889-1960)

Dünyada en acınılacaq milletler, öz facialarını unutqanlardır.

Milletnin Ğururı: İsmail Gaspıralı (1851-1914)

Halqnın inkişafında en esas vasta - tildir.

Milletnin Ğururı: Hasan Ayvazov (1978-1938)

Tilsiz, edebiyatsız, tarihsiz bir millet tasavvur olunamaz.

Milletnin Ğururı: Habibullah Odabaş (1881-1938)

Tilsiz bir millet - millet degildir!

“Azat Qırım” gazetasınıñ latin yazısı meselesi ve yazıcıları üzerinde qaydlar (1942-1944)


Çar hakimiyeti elge keçirmege yetişmegen topraqlarnı kollektivizatsiya vesinen köylülerden bütünley çekip alğan, buña qarşı çıqqanlarnı “kulak”, dep ailesile birlikte Ural dağlarına aydağan; münevverlerni “milletçilikke” qabahatlap hapshanelerde çürütken; tamır müsülman halqınıñ topraq ihtiyacını hal etmek yerine, nomay arazilerini yehudi cemiyetleri içün ayırmağa çalışqan bolşeviklerniñ Qırımdan def olunğanını; eski idaresinden vahşiyliginen artta qalmağan − yañı qurulğan hükümetinen münasebetlerini oquyıcılarğa sanlarda açıqlağan “Azat Qırım” gazetasınıñ harakterini añlamaq içün araştırmacı bu yerde qullanılğan qoñular, ğayeler evrimini degil, öz dünyabaqışlarını bile incelemeğe mecbur ola. Ve böylelikle, bir taraftan gazeta üzerinde yazılğan sıra-sıra aqaretleyici, yani qırımtatar halqını vatan hayinligile haqsız suçlağan maqaleler, diger yandan − evvel ve soñ Qırım şaraitlerini biribirile teñeştirmesi sayesinde elde etilgen şaşırtıcı tarihiy kerçeklikler, onu biñ türlü tereddütlerde qaldırabile. “Azat Qırım” gazetasınıñ halâ ögrenilmegeni belki bundan dolayıdır. Meselâ, mezkür gazeta 1942 senesi, yanvar 11’den itibaren neşrini başlap 1944 senesiniñ ilk çerigine, yani Qırım arşivlerinde saqlanğan nüshalarnıñ sayısına köre, qararnen aprel ayına qadar işini devam ettirebildi. Bu yerde “Qırım işğali devrindeki matbuat” denilgen dosyelerde rus gazetaları bile rastkeline. Bulardan “Освобожденный Крым” (“Azatlanğan Qırım”), “Освобождение” (“Azat”) yuqarıda aytılğan qırımtatar yayını ile adları eş kelgen rusça gazetalarından birincisi Eski-Qırım, digeri ise Kezlev şehrinde Alman ordusınıñ idaresi altında haftada bir-eki kere çıqa ediler.