2 сентябрь. Къатиет!

Дж. Сейдамет

Бугуннинъ фелякетлери арасында укюмете эр шейден зияде олан шей анджакъ «къатиет»тир… Укюмет буюк далгъалар арасында чалкъанан Русиенинъ думанында не къадар сарсылмаз бир ираде яшатырса, анджакъ о къадар тезликле бу къоркъулы телюкейи шерефле комебилир.
Петроградтан келен хаберлер мааттеэссюф, бизе бу хусуста шубелер серпиюр укюмет урриети, халкъ джумхуриети эмеллерини балталамакъ макъсадыле мейдана чыкъан Корнилов ве тарафдарларыны бутюн манасыле къаттылыкъле махкеме-и аскериее теслим иттиги алда онлары мейдана чыкъаран, онлары истедиклери тезликле сюреклеен къуветлери ляйыкъ олдыкълары дереджеде сувукълыкъле, къаттылыкъле титретмеюр, бильакис онлары йине де мусамаха иле къаршылаюр, йине онларын «буюк»лерине незаретлер авале итмее разы олуюр. Алты айлыкъ урриетнинъ кечирдиги фелякетлер, къоркъулар къаршысында урриетперверлерин ве укюметин ачтыгъы «бирлик» байрагъы алтына сагъларын ве онлара эр замандан зияде шимди якълашан кадетлерин не къадар темизликле топландыкълары бутюн ачыкълыгъыле корюнди, анълашылды… Бугунь кадетлер ве сагълам Корнилов сюнгюсиле урриети юрегинден парчаламая къалкъышырларкен, Русие урриетини телюкеден къуртаран ве укюмети иш башында тутан ве онынъ екяне акъикъий мухафызы олан аскерлер, ишчилер, койлюлер Шурасыны дагъытмакъ истерлеркен, насыл олуюр да йине де укюмет башында онлар булундырылмакъ истенилиюр! Неден бутюн Русие халкъ джумхуриети дедиги ве эр сайлавда оны диен фыркъаларле арекет иттиги алда йине де укюмет онъа душман олан кадетлерин иштен чыкъ-маларына бу къадар эмиет вириюр?! Ёкъса аля дженки узата бильмекчюн буржувазия сермаесининъ ярдымымы лязим?
Бугунь онларынъ ордуйы худутлардан зияде Петрограда догърултмалары ве биринджи сёзде аскерлер, ишчилер Шурасынынъ дагъытылмасыны тилемелери, аджеба, онларын артыкъ кими душман таныдыкъларыны ве анги дженке эмиет вирдиклерини бутюн ачыкълыгъыле мейдана къоймадымы? урь матбуат укюметин бу къатиеттен узакъ арекетине къаршы сеслерини юксельтмее башларды.
«Енъи аят» кадетлер «Корнилов тарафында» нам макъалесинде бу мунасебетле шу сатырлары языюр:
«Артыкъ бутюн гизли арекетлерин устю ачылды… Урь орду ве миллет артыкъ ачыкътан ачыгъа кенъиш урриетин буюк душманлары олып ватан хаинлери тарафына кечен кадетлерле идаре олунмая разы олмаз» «Дела народа» «Халкъ иши» нам (социалист-революционер) газета да диюр:
«Енъи укюмет-и эркянынынъ кимлерден муреккеп оладжагъыныве енъи кабиненин не киби бир маиет арз идеджегини сёйлемеден эвель биз, ачыкъ ве къатий оларакъ шу сёзлери сёйлемейи кендимизе бордж билиюрыз: ватаннынъ ве инкъиляпнынъ мудафаасы, Корнилов исьяны киби арекетлерин бир даа текрар итмемеси, урриет ве инкъилябын […] ве инкъилябын ваад иттиги исляхат-ы ичтимаиенинъ мейдана кетирильмеси ичюн мемлекет башында булунан эр анги укюметин анджакъ демократия сынфына истинат итмеси ве бу сынфын хаиз олдыгъы тюкенмез къуветтен истифаде иде бильмекичюн онъа эмниет ве итимат телкъин итмеси лязимдир. Бу принцип, бугунь кечирмекте олдыгъымыз куньлерде бизим ичюн бир бедахет-и сиясие дие танылмалыдыр. Мевкъи икътидаре кечеджек эр анги бир укюмет шает мемлекетин бир даа бу киби сарсынтылар кечирмемесини, «учредительное собрание»е къадар мемлекети сагълам ве эмин бир ёлдан юрютмейи ве малындаки къувве-и иптида-ие ве иджадиенинъ бир земин фаалиете тёкюльмесини арзу идиюрса, бу бедахет-и сиясиеден метанетле ич бир дакъикъа айрылмамалыдыр».

Аджеба, кадетлерин энъ буюк «лидер»лери, энъ намлылары олан Лвофлары, Гучковларыле Корнилов ишине къарышмалары узун замандан бери забитлер тешкилятыны осьтюрмее, казаклары буюк къувет идерек, укюметтен юксек талапларда булундырмая чалышмалары бутюн урриетперверлере малюм икен укюмет аля буны анъламадымы? Неден о алда аля урриете къаршы догъуртылан сюнгюлери къырмая къалкъышан укюмет онлары джанландыран ве урриетин юрегине саплатмакъ истеен кадетлере эль вириюр? Бугунь Корнилов ве тарафдарларыле кадетлерин «сонъуна къадар дженк!» дедиклери алда, худуттан аскерлери алмалары, укюмете анълатмалы ки, кадетлер бугунь богъазлар, Акъденъиз шевкети ве саиреси тюшюнмектен вазгечтилер… Онлар артыкъ ичериде укюмети эллерине аларакъ, халкъ джумхуриетини яшатмакъчюн, яни милислер, ишчилер, урь койлюлер акъларыны таптаябильмекчюн «сюнгю»лерини укюмете чевирдилер… «Урриет телюкесини артыкъ тыштан зияде ичтен ичериде шимдие къадар бирлиге, юксеклиге чагърылдыкълары алда, къардаш къардаша къаршы чыкъармакътан биле сакъынмаянлардан беклемели де онлары сарсылмаз бир къатиетле укюмет башындан узакълаштырмалыдыр.

Тарих, урриетсиз Русие меним Ватаным дегиль! диен Керенскийден буны, анджакъ буны беклеюр!

0 коммент.: