Milletnin Ğururı: Noman Çelebicihan (1885-1918)

Qırımtatar milleti her her bir milletin huququnu tanığan, tanıy ve tanıyacaqtır.

Milletnin Ğururı: Cafer Seydahmet (1889-1960)

Dünyada en acınılacaq milletler, öz facialarını unutqanlardır.

Milletnin Ğururı: İsmail Gaspıralı (1851-1914)

Halqnın inkişafında en esas vasta - tildir.

Milletnin Ğururı: Hasan Ayvazov (1978-1938)

Tilsiz, edebiyatsız, tarihsiz bir millet tasavvur olunamaz.

Milletnin Ğururı: Habibullah Odabaş (1881-1938)

Tilsiz bir millet - millet degildir!

Cafer Ğafar. Ğort Ğort Tutuldu (Balalar Hikayesi). 1934 senesi

Qırımtatar yazıcılarımızdan Cafer Ğafarnın (Cafer Abdüloğlu Ğafar) "Ğort ğort tutuldı" kitabını nümayiş etem.
 Kitap Aqmescit şehrinin devlet matbaahanesinde (Salgirnaya soqağı, 28) 1934 senesi ve 3000 aded olaraq basıldı. 
Milliy matbu yadikarlığımız Türk Latin Elifbesile çıqqanı içün diasporada yaşağan qırımtatar soydaşlarımızğa meraqlıdır, dep ümütteyim. Yazıcı asıl isimden ğayrı "Aburcuburcı" ile  birlikte "Derviş" degen bediy adlarını da qullanır.
Mezürnin eserleri o devirnin gazetalarında ("Yaş Quvvet", "Yanı dünya "),  dergilerinde ("İleri") ve şiirler cıyıntıqlarında ("İnqilabiy şiirler" ) basılğan edi. Sözü keçken neşirlerni sitemizde ögrenmek mümkünsiniz.
1938 senesi Sovyet hükümeti tarafından "milletçilikke" qabahatlanıp qurşunğa tizilip öldürildi. 

Osman Hamit. Birinci Barazna (Şiirler). 1933 senesi.


Qırımtatar edebiyatının tarihinde ismi belli olğan Osman Hamit (1910-1942) Qırımda Kezlev şehrinde doğuldı. 1923 senesi Aqmescitteki nümüneviy orta mektebinde tahsil alırken B. Çobanzade, O. Aqçoqraqlı, A. Latifzade ve diger namlı edebiyatçı hocalarnın derslerine qatnadı. 1928 seneleri tahsini Pedagoji İnstitutında oquvnı devam etti. Devirnin "Yaş Quvvet", "Yaş Leninciler", "Edebiyat ve Kultura" kibi gazeta ve mecmualarında öz bediy eserlerini oquyıcılar kütlesine nümayiş etkendi. Osman Hamitnin "Birinci Barazna", "Menim Baharim" şiiriy kitapları ve "Büyükler elifbesi", "Til ve yazı inkişafı" derslikleri hazırladı. Rus klassik yazıcılarının eserlerini qırımtatarcağa tercime etti. 
İşte bahs olunğan "Birinci Barazna" şiirler kitabını da ilim milletke hızmet etmeli, diye qırımtatar edebiyatı tarihçilerinin eline teslim etem. Kitap 1932  senesi Qırım Devlet Neşriyatına teslim olunıp 1933 senesi basıldı. Şiirler cıyıntığının muharriri belli tenqitçi Eşref Şemizadedir. Sürpriz olaraq bu failde O. Hamitnin zamandaşı ve qalemdeşi Hasan Çergeyevin balalar içün yazğan "Tilki ve Qoyan" adlı resimli kitabını qoşam. Kitap 1928 senesi Qırım Merkezi Yanı Elifbe Komitesi tarafından 3000 aded olaraq basıldı. Nadir neşirlerini endirmek içün link

A.E. Geraybay. Küçük hikayeçikler (Qurtçıqlarnın yaşayışından). 1927


Qırımtatar klassigimiz A.E. Geraybayın 1927 senesi neşiretilgen "Küçük hikayeçikler" kitapçığını sitemin ziyaretçilerine nümayiş oluna. Qırım Maarif Akademiya Şurası tarafından balakütüphaneleri içün qabul olunmıştır.
Qırım Hükümet Neşriyatı, Aqmescit.
Kitapnın mündericatı:
1. Balqurt ile köbelek
2. Qarıncalar
3. Bağça biyi ile ev çibini
4. Çegertke
Kitapnı endirmek içün link.

İslamov A. Til Ve Til Bilgisi Terminleri Luğatı: 1941 senesi

A.S. Puşkin adında Qırım Til ve Edebiyat İlmiy Teşkirüv İnstitutının hadimleri V. Borkovskiy ve A. İslamov tarafından  yayınğa hazırlanılğan "Til Ve Til Bilgisi Terminleri Luğatı" ile tanış olunız.
Kitap Qırım ASSR Maarif Halq Komissariatı tarafından tasdiq olunıp Qırım Devlet Neşriyatında 1941 senesi basıldı. Mesül muharriri Qurtmollayev E.A., Korrektor V. Terabillo, V. Kutubzadedir. 1500 nüsha köleminde basıldı.
Luğatnı endirmek içün bu linkten faydakanabilirsiniz.

Gaspıralı İsmail. Çoban Qız: 1897 senesi

İsmail Gasprıralı başta 1897 senesi ayrıca kitap şeklinde çıqarğan "Çoban qız" adlı kitabını  sitemin ziyaretçilerile paylaşamağa mesut oldum. 
Kitap M. Akçurin ve 'Terciman' gazetasının taş ve hurafat basmahanesi tarafından neşir etildi.
Bundan evvel bu eser "Terciman" gazetasının bir qaç nüshası devamında bastırılğandı. Metinlerini biribirinen teneştirmek, incelemek istegen araştırmacılarımız sitemin "Gazetalar" bölümine keçsin. 
Kitapnın kölemi 18 sahife. 

Zeynep Özdem. Kırım Karasubazar'da: Sosyo-ekonomik hayat

2010 senesi Zeynep hanım Özdem tarafından Ankara'da "Qırım Qarasubazar'da: Sosyo-Ekonomik Hayat" denilgen güzel bir kitap çıqarılğandı.
Ayrıca bu neşir içün Zeynep hanım Qırımda Bekir Çobanzade adına fondundan mükafat qazanğandı.
Kitapta Qırımnın orta asırlarda olğan medeniy, içtimaiy, ekonomik hayatı açıqlanmaqta. Mesela, Qarasasuv şehrinin zenginler tabaqaları, olarnın köleler (ırğatlar) ile olğan münasebetleri; qadılar ve haq-huquqnın yeri üzerinde incelemeler yapılır.
Kitapnı oquğan oquyıcılarnın dairesini ve müellif sözünin tesirini kenişletmekçün memnüniyetle linkni de paylaşam

Qırımtatar mecmuası "Yanı Çolpan": 1924 senesi

"Yanı Çolpan" mecmuası Topraq ve Huquq İşleri Komissarlığı desteginen 1920'ncı senelerde neşir oluna edi.
Mesül Muharriri Mahmut Nedimdir. Mecmua Tatarlaştırma Kampanyası bayrağı altında ayda 2 defa çıqar. Nümayış ettigim nüshası 1924 senesine aittir Sayı: 4-5. 
Neşir qırımtatar tilinde. Neşirolunma yeri: Aqmescit.
Bazı ceryanlarına köre, bahsolunğan mecmuanın bir eki sayısı Ankara İl Halq Kütüphanesinde  saqlanmaqtadır. 
Mündericesi qırımtatar edebiyatı, tili, medeniyeti ve diger mevzulardan ibarettir. Rastkelingen müelliflerden O. Zekki, Mahmut Nedim, Çobanzade, Cemil Seydahmet, Alkeday (Ü. İpçi), Habibullah Odabaş, Yaqup Ablamit, Mahmut Bay Hasan, Ali Abdullah ve başqalardır. 
Neşirni kendinizge endirmek içün bu linkten faydalanabilirsiniz. 
Sayğıle Site Sahibi T.K.

Hüseyin Kürkçi. Edebiy Eserleri Tahlili İçün Sorğuç: 1927.

Qırımda belli  tilşınas ve edebiyatşınas Hüseyin Kürkçinin rusçadan qırımtatarcağa tercime etken  "Edebiy eserleri tahlili" sorğuçıle tanış olunız.
Kitap Qırım Maarif Komissarlığı Akademiya Şurası Tarafından Muallim Ve Talebelerge Qullanma Olaraq Tavsiye etilip, "Oquv işleri" mecmuasına qoşma olaraq  çıqarıldı.
Neşirolunma senesi: 1927.
Nüsha: 2000.
Şehri: Bağçasaray.
Kitabın kiriş sözüni Habibulla Odabaş yazdı.
Bügün qırımtatar edebiyat nazariyesinin terminoloji cihetten zayıflığını, yetişmemezligini duyğan edebiyatşınaslar içün bir rehber olsun, diye kitabın linkini memnüniyetle paylaşam

H. Odabaş. Altın yarıq (Poem): 1330/1911

1911 senesi "Yaş Tatar Yazğıçları Cıyını" tarafından İstanbulda Matbaa ve Kitaphaneyi Cihan basmahanesinde çıqarılğan "Altın Yarıq"nı sitemin ziyaretçilerine nümayiş etemiz işte. Müellifi Temurcan (Habibullah Odabaş). Mevzusı ve ğayesi qırımtatar vatanseverlik üzerinde qurulğandır. 
Poemnin mündericesi qırımtatar araştırmacıları dairesinde pek belli olduğı sebebinden, yalnız kitapnı endirmek içün linkni ve müelifnin qısqa biografiyasını berem. 
1919-ncı yılınıñ ortalarında “Millet” gazeta idaresinde baş muharrir vazifesinde bulunğan Odabaş Habibulla 1881 senesi Qırımnıñ Körbek köyünde doğdu. Tahsilni başta köy mektebinde soñra ise İstanbulnıñ darülfünunlarından birisinde aldı. Belli bir devirlerde Almaniyada yaşa-dı. 1917 senelerinden itibaren Qırımda edebiy yaratıcılığı ile beraber qırımtatar tiliniñ inkişaf etmesinde bayağı hızmetler yapa.
1920 ve 1921 senelerinden itibaren “Yeşil ada”, “Bilgi” mecmua-larında baş muharrirlik yapa, bediy, ilmiy ve publitsistik eserlerini derc ete. Bir çoq derslikler, metodik qullanmalar, bibliografik çalışmalarnıñ müellifidir.
Eserlerde qullanğan tahallüz ve kriptonımlerinden: Çatırtvlı, Temurcan, H., H.O., Ç. 
1922-28 ss. Aqmescit qırımtatar pedtehnikumda, Qırım Cumhu-riyeti maarif komissarlığında çalıştı. Qırım pedagojik üniversitetinde dotsent olaraq qırımtatar tili ve lehçeleri kibi derslerni alıp bara. 1928 s. yaqalana ve “Butırka” hapshanesine bıraqıla. Prof. İsmail Kerimniñ bergen malümatlarına köre, H. Odabaş 1938 senesi helâk oldu. 1991 senesi ise suçu olmağanı içün aqlandı

Bahs olunğan orijinal neşri üzerinde çalışacaq araştırmacılarına hitaben, H. Odabaşnın diger kitapları elinizde varsa, bizim ile paylaşsın! 

Tırnavuç. 1925--1926 seneleri.

Qırımda 1920'nci senelerde, yani sovyetler devrinde "Yaş quvvet" matbaahanesinde çıqarılğan içcitmaiy, edebiy, mizahlı "Tırnavuç" mecmuasını arap elifbesiyle oquyabilseniz demek bu sizin içündir. Bu neşrini daha incelemege yetiştirmedigimden ötrü üzerinde bir türlü izahatlar verip olamayım. Amma II. muharebesinden evvelki qırımtatar edebiyatını ve gazetacılığınınen meraqlanğan, ograşqan araştırmacılar içün bu pek qıymetli bir ceryandır. 
Arqadaşlar, elinizde qırımtatar edebiyatı ve gazetacılığı ile bağlı eski ceryanlar olsa, lütfen bizim ile paylaşın. Qırımtatar ilminin daha hızlı ilerilemesine yardım etiniz. Paylaştığınız ceryanlardan diger araştırmacılar da faydalansın, yanı keşflere sahip olsun. Nümayış ettigim derginin çoq nüshaları yetişmey, her halda olğanını da kendinizge endirmek isterseniz bu linkni basınız:


Qırım mecmusı: 1918 -- 1919 seneleri

Qırımtatar medeniy ilmini soydaşlarımızğa tanıtmağa devam. 1918 senesinden itibaren İstanbulda "Orhaniye" matbaasında basılğan edebiy, içtimaiy, tarihiy "Qırım" mecmuasını nümayiş etem. Mecmuanın yayım tarihini, mündericesini evvelden ögrenecek isterseniz sitelerimden birisinde Hatem bey Türkün yazğan  "Türk Birliği Yolunda Bir Yayın: Kırım Mecmuası" maqalesini de oqumaq mümkünsiniz. Bu yerde yalnız 1918 ve 1919 senelerde çıqqan nüshalarnı yerleştirem.